1989 Einde van een tijdperk – End of an era

© Tekening: Frits Müller, Beeld: Borinka

© Tekening: Frits Müller, Beeld: Borinka

1989 kan het best worden gekarakteriseerd als het jaar van de totale omwentelingen in Oost-Europa. Als zich vanaf april dat jaar de opstand op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking voltrekt en later in juni uitmondt in een bloedbad, is misschien wel de belangrijkste inspiratiebron gevormd voor de geslaagde revoluties die Oost-Europa in de maanden daarna zullen overrompelen en de definitieve val van het communisme inluiden. Aan de wieg van al deze veranderingen staat in de eerste plaats het volk, dat tegen alle regels in de straat op gaat. Maar ook de Glasnost (openheid) en Perestroika (hervorming) van Sovjet-leider Michail Gorbatsjov zijn onlosmakelijk verbonden met de omwentelingen van 1989.

De gebeurtenissen in 1989 volgen elkaar in hoog tempo op: van het doorknippen van het IJzeren Gordijn tussen Oostenrijk en Hongarije in mei en de in juni door Solidarnosc gewonnen verkiezingen in Polen tot de daadwerkelijke val van de Muur in Berlijn op 9 november, de executie op 25 december van het Roemeense dictatorechtpaar Nicolae en Elena Ceaucescu en de Fluwelen Revolutie in Tsjecho-Slowakije waar op 29 december schrijver en dissident Václav Havel tot president wordt gekozen.

Bijzondere voorpagina’s van kranten uit heel Europa, aangevuld met politieke tekeningen van onder anderen Fritz Behrendt en Frits Müller, tonen hoe de verschillende landen met deze gigantische omwentelingen omgingen en wat er wel en ook juist niet in de kranten verscheen.

De tentoonstelling is een samenwerkingsproject van het Persmuseum Amsterdam, Het Nutshuis Den Haag en EUNIC Netherlands. De expositie is grotendeels samengesteld uit de collecties van het Persmuseum en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam. Een deel van de kranten in de expositie is bovendien afkomstig van de diverse cultuurinstituten van EUNIC.

Terug naar overzicht